Anathema – Distant Satellites

Melancholisch meesterwerk
85/100

Voor verstokte doomliefhebbers bij wie, recentelijk ontwaakt uit een coma van een jaar of twintig, het water in de mond loopt bij het zien van een review van de nieuwe plaat van Anathema,
heb ik helaas slecht nieuws: Zij kunnen eigenlijk meteen weer ophouden met lezen. De doom/deathmetal uit de begindagen van deze Britse band, in 1990 opgericht in Liverpool als ‘Pagan Angel’, is namelijk in de loop der jaren geleidelijk vervangen door progressieve/alternatieve rock met elementen uit triphop en ambient.

In vergelijking met hun vroege werk is de voortdurende sfeer van melancholie blijven hangen, verder doet helemaal niets meer denken aan debuutalbum Serenades (1993). De muzikale ontwikkeling van de band vertoont daarmee ontegenzeggelijk parallellen met “ons eigen” The Gathering. Ook die band zette de eerste voorzichtige stapjes in hun carrière in de doom/death-hoek,
om vervolgens uit te groeien tot een fenomenale band met een vergelijkbare eclectische stijl. Al is Anathema iets meer rock-georiënteerd dan The Gathering, met “ragherrie” heeft de muziek die deze band anno 2014 maakt echt niets meer te maken. Het afwijken van de gebaande metal-paden heeft Anathema overigens geen windeieren gelegd; de band is succesvoller dan ooit en trekt met de nieuwe sound ook veel aandacht uit de niet-metal hoek. Deze erkenning is volkomen terecht, want na meesterwerkjes We’re Here Because We’re Here (2010) en Weather Systems (2012) is ook nieuweling Distant Satellites weer een schot in de roos.

Van de langzaam opbouwende intro van The Lost Song – Part 1 tot aan de wegstervende klanken van afsluiter Take Shelter, is dit album één lange muzikale trip van bijna 57 minuten. “Less is more” lijkt het credo, waardoor de goed op elkaar aansluitende nummers erg open klinken; zonder fratsen en met een perfecte balans tussen de verschillende instrumenten. Dit alles helpt om de aandacht vast te houden en te benadrukken waar Anathema sterk in is: het schrijven van schitterende emotionele nummers. Door de vele breekbare momenten op het album, vaak bestaande uit niet meer dan keyboardklanken en zang, lijken de smaakvolle gitaarpartijen extra kracht te bezitten. De prachtige wisselwerking tussen mannelijke en vrouwelijke zang gekoppeld aan de sterke teksten, evenals de combinatie van dromerige keyboardpartijen en een uniek gitaargeluid dragen bij aan de kracht van deze plaat.

Het langzaam opbouwen van spanning in een nummer is een wapen waar Anathema zich graag van bedient. Dit wordt echter erg smaakvol gedaan zonder in clichématigheid of voorspelbare songstructuren te vervallen. Met name de The Lost Song-trilogie, bestaande uit drie nummers van samen 17 minuten opgebouwd rond een variatie op hetzelfde thema, toont de genialiteit van deze band, en muzikale hoofdleverancier Danny Cavanagh in het bijzonder. 

Anathema

Kippenvelmomenten zijn er ook in andere songs te over, zoals de emotionele zang in Dusk (Dark is Descending) of de bezwerende opbouw in Ariel. Ook het betoverende nummer Anathema is een hoogtepunt, met de klagelijke zang en in de tweede helft een aanzienlijk grotere rol voor de gitaar dan op de andere liedjes op Distant Satellites. Dit album bevat geen enkel slecht nummer, hoewel de reeds genoemde nummers er wel met kop en schouders bovenuit steken. Daarbij moet worden opgemerkt dat orgel-interludium Firelight en het daaropvolgende Distant Satellites de meest opmerkelijke elf minuten van het album zijn, met als meest in het oog springende elementen de electro-beat en het verder erg “kale” geluid van het titelnummer. Dit album bevat überhaupt iets meer invloeden uit de electro dan zijn voorgangers. Storend is het echter geen moment, aangezien werkelijk alles aan dit album met smaak gedaan is.

Anathema is overigens een echte familieband, bestaande uit de broers Danny, Jamie en Vincent Cavanagh alsmede broer en zus John en Lee Douglas, aangevuld met drummer Daniel Cardoso. Deze muzikanten vormen een geoliede machine waarbij het duidelijk is dat ieder speelt in dienst van de muziek en het bandgeluid. Dus in plaats van zich schuldig te maken aan egotripperij in de vorm van overbodige gitaarsolo’s of extreem technisch spel, bevat deze plaat relatief onopgesmukte liedjes met de nadruk op sfeer en emotie. Het album als geheel klinkt erg helder en open, met een productie en mix waar duidelijk de nodige aandacht aan is besteed zonder “overgeproduceerd” te klinken of aan sfeer in te boeten. De nummers zitten goed in elkaar en luisteren lekker weg, al bevalt het album veruit het beste wanneer het in zijn totaliteit beluistert wordt. Naast de reeds gememoreerde muzikale overeenkomsten met The Gathering zijn er ook gelijkenissen met bijvoorbeeld Riverside en het recentere werk van Katatonia. Bij vlagen doet dit werkje zelfs denken aan Coldplay of Muse met een vleugje Radiohead. Metalfans die na het lezen van deze laatste namen gillend weglopen of meteen hun computer het raam uit flikkeren, missen een prachtig album dat met iedere luisterbeurt alleen maar beter lijkt te worden. De gelaagdheid van de nummers, het oog voor muzikaal detail en de kracht van de composities maken van dit album een regelrechte ‘must have’ en ik voorspel dat dit album op menig jaarlijstje terecht zal komen.

Dat dit album met zijn veelheid aan stijlen niet voor iedere metal-liefhebber is weggelegd, is evident. Daarnaast is het ook een plaat die duidelijk moet “groeien” door hem meerdere malen te beluisteren. Dat zijn ook de belangrijkste redenen dat de aan dit album toegekende score niet hoger is uitgevallen. Mensen die zich open durven te stellen voor de muziek en hier zonder vooroordelen even voor willen gaan zitten, krijgen er echter een geweldige muzikale ervaring voor terug. Luistertip!

Tracklist:
01. The Lost Song – Part 1
02. The Lost Song – Part 2
03. Dusk (Dark Is Descending)
04. Ariel
05. The Lost Song – Part 3
06. Anathema
07. You’re Not Alone
08. Firelight
09. Distant Satellites
10. Take Shelter

Tags: ,

FacebookTwitter